Rettar og plikter – fysisk og psykososialt miljø

1. Elevane sin rett til eit trygt og godt skulemiljø

Alle elevar ved Framnes har rett til eit trygt og godt skulemiljø som fremjar
helse, inkludering, trivsel og læring.

Denne retten gjeld både det fysiske og det psykososiale skulemiljøet, og gjeld på same måte i private som i offentlege vidaregåande skular.

Det er eleven si eiga oppleving av korleis han eller ho har det, som er utgangspunktet for vurderinga av om retten er oppfylt.

2. Det fysiske skulemiljøet – kva elevane kan forvente

Det fysiske skulemiljøet skal vere:

• trygt og forsvarleg

• helsefremjande

• tilpassa undervisning og opphald

Dette omfattar mellom anna:

• godt inneklima (luftkvalitet, temperatur og ventilasjon)

• gode lys‑ og lydforhold

• forsvarleg reinhald og hygiene

• tryggleik i klasserom, fellesareal og uteområde

• branntryggleik, rømmingsvegar og risikovurdering

• tilgjengelegheit og universell utforming der det er relevant

Skulen skal arbeide systematisk og førebyggjande for å sikre at dei fysiske forholda ikkje skadar helse eller hindrar læring.

3. Det psykososiale skulemiljøet – kva elevane har rett til

Det psykososiale skulemiljøet handlar om korleis elevane opplever kvardagen på skulen, relasjonane til andre og kjensla av å høyre til.

Elevane ved Framnes har rett til:

• å bli møtt med respekt og tryggleik

• å oppleve inkludering og tilhøyre i klasse og skulemiljø

• å vere fri frå mobbing, vald, truslar, diskriminering og trakassering

• å ikkje bli krenkte, verken av medelevar eller tilsette

• å bli tekne på alvor dersom dei seier ifrå om mistrivsel

Mobbing og andre krenkingar kan vere:

• verbale (ord, ytringar, sårande kommentarar)

• fysiske (slag, dytting, øydelegging av eigedelar)

• sosiale (utfrysing, baksnakking, utestenging)

• digitale (sosiale medium, meldingar, bilete)

Skulen har nulltoleranse for alle former for krenkande åtferd.

4. Skulen si plikt til å handle – aktivitetsplikta

Dersom ein elev opplever at skulemiljøet – fysisk eller psykososialt – ikkje er trygt og godt, har skulen ei lovpålagt aktivitetsplikt.

Det betyr at alle som arbeider ved skulen skal:

1. følgje med på om elevane har det trygt og godt

2. gripe inn dersom det er mogleg

3. melde frå til rektor

4. undersøkje saka

5. setje inn eigna tiltak og lage ein skriftleg tiltaksplan

Tiltaka skal:

• vere målretta

• følgjast opp over tid

• justerast dersom dei ikkje verkar

Arbeidet skal halde fram heilt til eleven opplever at skulemiljøet er trygt og godt igjen.

5. Elevane sin rett til å bli høyrde

Elevane har rett til å:

• seie meininga si i saker som gjeld skulemiljøet

• bli lytta til på ein måte som er tilpassa alder og situasjon

• få synspunkta sine vurderte ut frå kva som er best for eleven

Denne retten gjeld uavhengig av om saka handlar om fysiske eller psykososiale forhold.

6. Kva gjer du dersom du ikkje er nøgd?

a) Ta saka opp med skulen

Dersom ein elev eller føresette meiner at skulemiljøet ikkje er trygt eller godt:

• skal saka først takast opp med rektor ved skulen

Skulen pliktar å undersøkje saka og handle.

For saker som gjeld det psykososiale skulemiljøet, kan elevar og foreldre – etter at saka er tatt opp med skulen – melde saka direkte til Statsforvaltaren. Kommunen er ikkje klageinstans i slike saker.

b) Klage til kommunen (særleg ved fysiske forhold)

Dersom saka gjeld fysiske forhold, til dømes inneklima eller hygieniske tilhøve, kan ein i tillegg:

• melde saka til kommunen, som har ansvar etter helse‑ og miljøregelverket

Kommunen skal gi ei vurdering og eit skriftleg svar.

c) Melde saka til Statsforvaltaren

Dersom:

• saka har vore meldt til rektor, og

• eleven framleis meiner at skulen ikkje gjer det som er rimeleg å forvente,

kan eleven eller føresette ta saka vidare til Statsforvaltaren.

Statsforvaltaren:

• fører tilsyn med både offentlege og private skular

• kan påleggje skulen konkrete tiltak

• følgjer saka til ho er avklart

7. Skulen sitt ansvar

Framnes skal:

• aktivt informere elevar og føresette om rettane etter lova

• ta alle meldingar om skulemiljø på alvor

• arbeide førebyggjande og systematisk

• leggje til rette for ein trygg og inkluderande skulekvardag